Δημοτικό

1Το Μοντεσσοριανό Ιδιωτικό Δημοτικό Σχολείο βρίσκεται στην Βαρυμπόμπη, 18 χιλιόμετρα από το κέντρο της Αθήνας, σε μια πευκόφυτη έκταση 10 στρεμμάτων. Όλα τα παιδιά μας βρίσκονται δίπλα στη φύση ώστε να μπορούν να εκφραστούν, να δημιουργήσουν, να παίξουν και να μάθουν ελεύθερα, μακριά από τον θόρυβο της Αθήνας.

Το Δημοτικό σχολείο είναι ίσως το πιο σπουδαίο στάδιο της αγωγής του ανθρώπου, μέχρι που τελειώνει τις σπουδές του. Εδώ μπαίνουν οι βάσεις, τα γερά θεμέλια για το οικοδόμημα που πρόκειται να χτιστεί. Οι βάσεις όχι μόνο για τη μόρφωση, με τη στενή έννοια της λέξης, αλλά για κάτι πολύ σπουδαιότερο, για την ανάπτυξη σωστής άμιλλας, για την άνοδο του ατόμου και του συνόλου, τη διάθεση για έρευνα και εργασία και την υιοθέτηση πολιτισμένης συμπεριφοράς. Το σχολείο σαν χώρος "καταναγκαστικών έργων" απέτυχε. Το δημοτικό σχολείο πρέπει να είναι χώρος κυρίως αγωγής και χαράς. Γι' αυτό πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στο δημοτικό σχολείο.

2

"Η αρχή είναι το ήμισυ του παντός". Από 0 -12 ετών το παιδί διαμορφώνει ουσιαστικά το χαρακτήρα και την προσωπικότητά του. Η καλή κατεύθυνση που πήρε από την οικογένεια και το νηπιαγωγείο θα εδραιωθούν στο Δημοτικό σχολείο. Αν πάλι πριν από το δημοτικό έγιναν λάθη, λόγω υπερβολικής αγάπης και άγνοιας στη νηπιακή ηλικία, το Δημοτικό σχολείο θα βοηθήσει το παιδί να βρει το δρόμο του, να γίνει λογικό, εργατικό, υπεύθυνο, με ωραία συναισθήματα και υψηλά ιδανικά. Στην ηλικία αυτή πρέπει να μάθει το παιδί ότι έχει δικαιώματα και υποχρεώσεις ζώντας σε μια κοινωνία. Αναγνωρίζουμε όλα τα δικαιώματά του αλλά το έχουμε ετοιμάσει να εκπληρώνει και όλες του τις υποχρεώσεις. Είναι απαραίτητο στην περίοδο αυτή της ζωής του να μάθει να κάνει αυτό που πρέπει, είτε παρευρίσκεται ο ενήλικας, είτε όχι. Αυτή είναι μια από τις σπουδαιότερες αρχές της ΜΑΡΙΑΣ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙ, που την ονομάζει εσωτερική πειθαρχία.

a1Στις τάξεις των Μοντεσσοριανών Ιδιωτικών Δημοτικών Σχολείων στην Αθήνα τα παιδιά πρέπει να δουλεύουν το ίδιο όταν είναι ο δάσκαλος μέσα στην τάξη όπως και όταν λείπει. Τότε μόνο θεωρούμε ότι μια τάξη είναι πετυχημένη, όταν προχωρεί η δουλειά κανονικά και κατά τη διάρκεια που ο δάσκαλος λείψει για λίγο. Βασική Αρχή της Μαρίας Μοντεσσόρι : "Ελευθερία και Πειθαρχία σε τέλεια Αρμονία". Συνομιλούν τα παιδιά με το δάσκαλο και μεταξύ τους φυσικά, αλλά σιγά, για να μην ενοχλούν. Εφαρμόζεται η αρχή του αλληλοσεβασμού. Όταν μιλάει το παιδί, ο δάσκαλος το ακούει με σεβασμό, δίνοντάς του όλο το χρόνο που του χρειάζεται για να εκφράσει τον εαυτό του χωρίς βία και προπαντός χωρίς ειρωνεία για ό,τι πει. Η διδασκαλία δεν είναι μονόλογος, αλλά λόγω των πλούσιων εποπτικών μέσων και του παιδαγωγικού υλικού που διαθέτει το σύστημα, η τάξη είναι εργαστήριο. Ακολουθούμε πολύ εξατομικευμένη εργασία. Έτσι, με το υλικό κάθε παιδί μπορεί να έχει το δικό του χρόνο για να μάθει κάτι. Άλλο παιδί χρειάζεται 3΄, άλλο 10΄ και άλλο 20΄. Στο κοινό σχολείο, ο δάσκαλος ασχολείται με το σύνολο των παιδιών και διαθέτει για κάθε θέμα όσο χρόνο χρειάζεται για να το αντιληφθεί το μέσο μυαλό. Το πολύ έξυπνο παιδί αισθάνεται ανία γιατί κατάλαβε το μάθημα στα 3΄. Ένα άλλο παιδί όμως είναι δυνατόν να μην το κατάλαβε. Πρώτον γιατί ο χρόνος που διέθεσε ο δάσκαλος δεν ήταν ο χρόνος που χρειαζόταν αυτό και δεύτερον γιατί δεν είχε καταλάβει καλά και τις προηγούμενες παραδόσεις και είχε κενά. Έτσι, το παιδί αυτό απελπίζεται και δημιουργείται φαύλος κύκλος. Αποτέλεσμα : άγχος, αντιπάθεια για το σχολείο και αναστολή, με συνέπεια την τεμπελιά και την αταξία. Αυτός είναι ο λόγος που ατακτούν τα πολύ έξυπνα παιδιά αλλά και όσα αντιμετωπίζουν μαθησιακά προβλήματα. Τα μεσαίων δυνατοτήτων παιδιά σπανίως ατακτούν στο κοινό σχολείο.

dhm 1
ΟΙ ΠΡΑΞΕΙΣ : Πρόσθεση, αφαίρεση, πολλαπλασιασμός, διαίρεση, σε χίλια παιχνίδια.
Εκεί που το παιδί δυσκολεύεται, παραμένει περισσότερο χρόνο και έτσι,
χωρίς απογοήτευση και χωρίς να κουραστεί, μαθαίνει την αριθμητική του.

Το πρόγραμμα των Μοντεσσοριανών Ιδιωτικών Δημοτικών Σχολείων δεν είναι δασκαλοκεντρικό αλλά παιδοκεντρικό. Κάθε παιδί μπορεί να ασχοληθεί με οποιοδήποτε θέμα, όσο χρόνο εκείνο νομίζει ότι του χρειάζεται και να σταθεί περισσότερο εκεί που εκείνο βρίσκει ενδιαφέρον ή δυσκολία κατά τη διάρκεια δουλειάς με το υλικό. Δεν έχουν όλα τα παιδιά στο ίδιο σημείο τη δυσκολία. Όταν το αφομοιώσει, μόνο του αφήνει το θέμα και αναζητά κάτι άλλο. Ο δάσκαλος παίζει το ρόλο του βοηθού και του καθοδηγητή και ποτέ του διοικητή και του άτεγκτου κριτή. Τη βαθμολόγηση των μαθητών, όπως είναι σήμερα καθιερωμένη, την καταδικάζει η μέθοδος της Μαρίας Μοντεσσόρι.

3Η προσπάθεια πρέπει να αμείβεται. Δεν έχουν όλα τα παιδιά τις ίδιες δυνατότητες από τη φύση. Είναι άδικο και απαράδεκτο να θεωρείται καλύτερος ο έξυπνος αλλά αδιάφορος μαθητής, από το λιγότερο έξυπνο αλλά εργατικό. Βλάπτονται έτσι και οι δύο. Ο έξυπνος, γιατί το προσόν της ευφυΐας το αντιλαμβάνεται ως δικό του επίτευγμα, επαναπαύεται και δεν κάνει όση προσπάθεια πρέπει για να αξιοποιήσει πλήρως τις ικανότητές του, με αποτέλεσμα να γίνεται τεμπέλης. Ο λιγότερο έξυπνος έχει το αίσθημα αγανάκτησης για την αδικία που ουσιαστικά του έγινε από τη φύση, από το δάσκαλο και τους γονείς που δεν αναγνωρίζουν τις προσπάθειές του. Και το λιγότερο έξυπνο παιδί, με κάτι είναι προικισμένο από τη φύση. Το ταλέντο του στο χορό, στον αθλητισμό, στο ποδόσφαιρο, στην καλλιφωνία ή στη ζωγραφική πρέπει να τονισθεί, ώστε να καταλάβει και αυτό το παιδί ότι κάτι αξίζει, κάπου είναι και αυτό μεταξύ των πρώτων και μπορεί και αυτό να βοηθήσει τους άλλους, όπως και αυτοί το βοηθούν σε άλλα θέματα.

7Η εργασία με το παιδαγωγικό υλικό βοηθάει πάρα πολύ στην αφομοίωση των θεμάτων μέσα στην τάξη και έτσι μειώνεται η γνώριμη υποχρεωτική και εξαντλητική απογευματινή μελέτη. Ο καθημερινός χρόνος που δίδεται στο σχολείο για δουλειά με το παιδαγωγικό υλικό είναι χρόνος εμπέδωσης που βοηθά στο "χώνεμα" των γνώσεων. Το άγχος των γονέων για τη σχολική επίδοση του παιδιού, τους κάνει να περνούν για δεύτερη φορά το Δημοτικό σχολείο. Με την υπερβολική βοήθειά τους στη μελέτη όμως, συνηθίζουν το παιδί στην εξάρτηση και το απομακρύνουν άθελά τους από τις δυνατότητες που έχει να στηρίζεται στις δικές του δυνάμεις. Ο δάσκαλος, επειδή δεν είναι μάντης, παραπλανάται. Βλέπει καλά τελειωμένη τη δουλειά από το σπίτι και δεν ασχολείται μετά να εξηγήσει στο παιδί ό,τι δεν είχε κατανοήσει. Αυτός ο τρόπος σκέψης αποθαρρύνεται από το Μοντεσσοριανό Σύστημα.

6Το ιδιωτικό δημοτικό σχολείο φέρει την ευθύνη για την κατανόηση των θεμάτων και την πρόοδο του παιδιού. Αν χρειασθεί τη βοήθεια των γονέων, σε ειδικές περιπτώσεις, πρέπει να τη ζητήσει το ίδιο, καθοδηγώντας τους γονείς για το είδος της βοήθειας. Οι γονείς που βοηθούν το παιδί στη μελέτη, διαβάζοντας μαζί του, το βλάπτουν και παρεμποδίζουν την προσπάθεια του ιδιωτικού δημοτικού σχολείου. Αυτό που χρειάζεται είναι να ελέγχει ο γονέας τη δουλειά του παιδιού αργά το απόγευμα, για έναν απλό κατατοπισμό και, εάν υπάρχει κάτι ουσιαστικό που δεν έγινε σωστά, να το παροτρύνει να ξαναπροσπαθήσει. Τέλος, να γίνεται έλεγχος αν μπήκαν όλα στην τσάντα (τετράδια, βιβλία, φλογέρα). Η συνεργασία γονέων και σχολείου σε ένα υψηλό επίπεδο κρίνεται από το σύστημα απαραίτητη. Βαδίζοντας σε κοινή πορεία, με γνώμονα τη συνεργασία, έχουμε τα θαυμάσια αποτελέσματα που δίνει ένα γνήσιο Μοντεσσοριανό Σχολείο, γιατί δε διχάζεται το παιδί.

"Με το σημείωμα αυτό προσπάθησα να δώσω μια εικόνα των θέσεων του συστήματος που ακολουθεί η σχολή μας. Οι βασικές αυτές αρχές μας τηρούνται αυστηρά και με συνέπεια. Πρέπει λοιπόν να είναι αποδεκτές και από τους γονείς. Το γεγονός ότι καταβάλλονται δίδακτρα δε μας επηρεάζει να κάνουμε παραχωρήσεις, προκειμένου να μη δυσαρεστούνται οι γονείς. Τα δίδακτρα καταβάλλονται για τις ώρες εργασίας και όχι για τη διάθεση, για την αφοσίωση, για την πίστη και την αυταπάρνηση."

ΘΑΝΑΣΗΣ ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΣ