ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ – ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ
ΚΕΙΜΕΝΟ ΓΡΑΜΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΗΝ ΙΔΡΥΤΡΙΑ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ ΚΑΙΤΗ ΖΑΧΟΠΟΥΛΟΥ
Η προσχολική αγωγή είναι το θεμέλιο της παιδείας και είναι απαραίτητη η εκπαίδευση σ’ αυτή την ηλικία. Ο παιδικός σταθμός δεν είναι ένας χώρος που αφήνουμε τα παιδιά να τα προσέχει κάποιος να μη χτυπήσουν. Είναι ένα σχολείο αγωγής και ανάπτυξης ικανοτήτων, οι οποίες πρέπει να καλλιεργηθούν στο παιδί στην ηλικία των 0-6 ετών, αλλιώς σιγά σιγά εξαφανίζονται. Οι μέλισσες φτιάχνουν αυτό το καταπληκτικό κατασκεύασμα την κερήθρα, εκτελώντας έργο με προδιαγραφές από τη Δημιουργία. Έτσι η φύση προνόησε και για τον άνθρωπο. Το μικρό παιδί το μαγνητίζουν κατά καιρούς όλα τα ερεθίσματα του περιβάλλοντος και προσπαθεί να τα γνωρίσει με τις αισθήσεις του. Αυτά τα ερεθίσματα θα το βοηθήσουν να αναπτύξει τη νόησή του. Αυτοί οι μαγνήτες που τραβούν τα παιδιά 0-6 ετών στο να ασχοληθούν κατά καιρούς με τα χρώματα, τους ήχους, το βάρος, τον όγκο, τις διαστάσεις των πραγμάτων (διαφορές και ονοματολογία), ονομάζονται ειδικές ευαισθησίες.
Οι ειδικές ευαισθησίες είναι το μεγαλύτερο κεφάλαιο του παιδιού στην ηλικία από 0-6 ετών για την πνευματική και ψυχική του καλλιέργεια. Είναι ένας προβολέας που φωτίζει μία-μία τις λεπτομέρειες για να μπορέσει το παιδί με τις αισθήσεις και την τάση για έρευνα, να κατατοπισθεί για τον πολυποίκιλο κόσμο που το περιβάλλει και να οργανώσει σωστά τη νόησή του. Μετά τα 6 χρόνια οι ειδικές ευαισθησίες χάνονται και πρέπει να παλέψει για να κατακτήσει ό,τι δεν κατέκτησε με τη δυνατή και φυσική βοήθεια των ειδικών ευαισθησιών, όπως π.χ. παλεύει σε μεγαλύτερη ηλικία για να μάθει ο ενήλικος μια ξένη γλώσσα, ενώ στα 2-3 χρόνια του έμαθε τη μητρική του χωρίς να το καταλάβει.
Η κίνηση είναι βιολογική ανάγκη του παιδιού σε όλη τη διάρκεια της ανάπτυξής του και ιδιαίτερα στα πρώτα του χρόνια. Εμποδίζουμε το παιδί να προχωρήσει σωστά όταν το μεταφέρουμε με το καρότσι ή στην αγκαλιά μας ή με άλλο ρυθμό από τον δικό του, γιατί δεν αφήνουμε να δυναμώσουν οι μύες του και να ασκηθεί στην ισορροπία στην ώρα του.
Το εμποδίζουμε όταν κανονίζουμε εμείς την ποσότητα και τον ρυθμό του στο φαγητό, γιατί του δημιουργούμε δυσπεψία και αηδία με την καταπίεση, με συνέπεια την αντιπάθεια για το φαγητό. Το εμποδίζουμε να μιλήσει σωστά όταν επαναλαμβάνουμε τις ατελείς λέξεις και φράσεις του ή γελάμε με τις κακές λέξεις που πιθανόν να πει.
Εμποδίζουμε το παιδί που δεν το αφήνουμε να φάει, να πλυθεί, να χτενιστεί μόνο του, επειδή αργεί ή δεν τα κάνει σωστά, γιατί αντιμετωπίζοντάς το έτσι δεν του δίνουμε την ευκαιρία να ασκηθεί την ώρα που πρέπει, ώστε να γίνει ικανό και ανεξάρτητο, με συνέπεια να συνηθίσει να το εξυπηρετούν. Μετά το λέμε τεμπέλη και αδιάφορο, εμείς, οι υπαίτιοι γι’ αυτό. Με την επέμβασή μας, για να του υποδείξουμε τον τρόπο που θα ακολουθήσει στην απασχόλησή του διακόπτουμε τον ειρμό της σκέψης του και αναστέλλουμε τη συγκέντρωσή του. Έτσι έχουμε το «σκόρπιο» παιδί που δεν τελειώνει καμία δουλεία. Κάνει συνεχώς ερωτήσεις χωρίς να προσέχει την απάντηση.
Το μικρό παιδί έχει πολλή δουλειά να κάνει. Δε διαθέτει καιρό μόνο για διασκέδαση. Την ώρα που εμείς νομίζουμε πως παίζει, εκείνο εργάζεται για να μπορέσει να κατακτήσει τον κόσμο.
Μπαίνει λοιπόν το ερώτημα: «είναι καλύτερα να πάει το παιδί στο νηπιαγωγείο ή να μείνει σπίτι, όταν ιδίως υπάρχει άνθρωπος να το φροντίζει;»
Η προσχολική εκπαίδευση είναι απαραίτητη, απαντάει η Μοντεσσόρι, εφόσον όμως στο νηπιαγωγείο υπάρχει το επιστημονικό υλικό που θα δώσει διέξοδο στις ειδικές ευαισθησίες του και εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις να αναπτύξει πλήρως τη δική του προσωπικότητα, κάτι που είναι πολύ σημαντικό στη μικρή αυτή ηλικία. Είναι πολύ σπουδαίο θέμα για την αγωγή του παιδιού ο σεβασμός στην προσωπικότητά του.
Σήμερα η φοίτηση στο νηπιαγωγείο είναι υποχρεωτική δια νόμου.
Η νηπιαγωγός πρέπει να είναι πανέτοιμη να δώσει σωστές κατευθύνσεις για την κοινωνική αγωγή του παιδιού, γιατί είναι η πρώτη φορά που μπαίνει ως ίσος προς ίσον μέσα σε μια μικρή κοινωνία. Το δημιούργημα της νηπιαγωγού είναι πολύ πιο σπουδαίο απ’ όσο κάποιοι νομίζουν. Για να εργασθεί με επιτυχία στον τομέα προσχολικής αγωγής καθώς και στο δημοτικό μας σχολείο ο εκπαιδευτικός, δεν αρκεί να έχει δίπλωμα, δεν αρκεί να έχει δεχθεί και μελετήσει τις αρχές της ΜΑΡΙΑΣ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙ, που εφαρμόζουμε, αλλά πρέπει να έχει:
α) το ταλέντο του παιδαγωγού,
β) τη δυνατότητα να κατανοήσει τη βαθιά αυτή φιλοσοφία της μεθόδου που ακολουθούμε και
γ) την πίστη, την αγάπη και την «αποστολική διάθεση», θα μπορούσα να πω, για να μπορέσει να εφαρμόσει χωρίς καμία παρέκκλιση τη φυσική αυτή αγωγή που δίδαξε όχι μόνο η ΜΑΡΙΑ ΜΟΝΤΕΣΣΟΡΙ, αλλά και όλοι οι μεγάλοι παιδαγωγοί των αιώνων, ξεκινώντας από τον Πλάτωνα. Δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στο να ακολουθείται στην αγωγή του παιδιού ενιαία γραμμή σε συνεργασία με τους γονείς και όχι κάθε δάσκαλος ή οικογένεια να εφαρμόζει τη δική του πορεία. Διότι εάν συμβαίνει αυτό, διχάζεται το παιδί.
Μερικά σχολεία χρησιμοποιούν ανεπίτρεπτα τον τίτλο «Μοντεσσόρι», λόγω της διεθνώς αναγνωρισμένης ποιότητάς του, χωρίς να διαθέτουν το επιστημονικό παιδαγωγικό υλικό που είναι απαραίτητο για την εφαρμογή του. Κάθε σωστό Μοντεσσοριανό σχολείο πρέπει να είναι εγκεκριμένο από τον Διεθνή οργανισμό “Μοντεσσόρι” και οι διευθύνοντες πρέπει να έχουν εξειδικευτεί στο εξωτερικό.
Η σωστή προσχολική αγωγή αποτελεί μεγάλη προσφορά στα παιδιά (από 2-6 ετών) ακόμα και για τα παιδιά των οποίων δεν εργάζεται η μητέρα. Υπάρχουν μεγάλες διαφορές στην αντιμετώπιση των αναγκών της ηλικίας 2-3, 3-4 και 4-5 και 5-6 ετών. Στο σπίτι μπορεί να έχει το παιδί πολλά παιχνίδια και φροντίδες αλλά όχι το επιστημονικό υλικό που μοιάζει με παιχνίδι και συγχρόνως καλύπτει μία-μία όλες τις ανάγκες για την εξέλιξή του.
Γι’ αυτό πιστεύουμε ότι η συμβολή μας στην εξέλιξη του παιδιού είναι μεγάλη και μάλιστα όσο νωρίτερα το παιδί ενταχθεί τόσο καλύτερα. Η άποψη πως ο σκοπός της προσχολικής αγωγής είναι να απασχολήσει μόνο το παιδί με παιχνίδια, πλαστελίνη, ζωγραφική, τραγουδάκια και παραμύθια (κατάλληλα) δεν είναι σωστή. Και αυτά είναι απαραίτητα να γίνονται συστηματικά, αλλά δεν είναι τα πρωτεύοντα. Ακόμη, η άποψη πως το νηπιαγωγείο είναι μια μικρή πρώτη τάξη, είναι επίσης λανθασμένη. ΑΝ ήταν έτσι, τα παιδιά θα πήγαιναν πιο νωρίς στην πρώτη τάξη.
Παιδιά που έχουμε από 2 ετών στα χέρια μας, είχαν απίστευτα αποτελέσματα στη γενική τους εξέλιξη. Το φυτό που θα φυτευτεί σε κατάλληλο γι’ αυτό προετοιμασμένο έδαφος έχει εκπληκτική ανάπτυξη και απόδοση, τόση όση η φύση το είχε προορίσει να έχει. Όταν δούμε ένα δέντρο που φυτέψαμε ότι δεν αναπτύσσεται και δεν αποδίδει, γυρίζουμε στις ρίζες του. Σκαλίζουμε και λιπαίνουμε και αφρατεύουμε το έδαφος. Ποτέ όμως δε θα έχουμε τα αποτελέσματα που χωρίς κανέναν κόπο μας δίνει το δέντρο που φροντίσαμε σωστά στο πρώτο του ρίζωμα. Πολύ περισσότερο στον άνθρωπο που δεν είναι τόσο εύκολο να γυρίσουμε στις ρίζες.
